أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
137
قانون ( فارسى )
3 - به كار بردن غذاها و داروهاى لطيف و نرمىبخش و پارهكنندهء خلط و ادرارآور ضرورى است . تب بلغمى - هر نوع از انواع تب بلغمى كه باشد - وقتى مدت سه روز از شروع آن گذشت ، مادهء خلط به سبب گرمى تب ، كممايهتر از آنكه بود مىشود ؛ اما قبل از سه روز كارش همين است كه به حركت درمىآيد و انسان را آزار مىدهد و از حيث پيشرفت معالجه تغييرى حاصل نمىشود . در همهء حالات تب بلغمى غذاى لطيف دادن آن هم به تدريج و يكنواخت ، در مراحل اول تب لازم است . بد نيست و شايد مفيد باشد كه در سه روز اول تب بلغمى بيمار تنها آبجو بخورد . كه شايد پايان كار تب را نزديك كند ؛ يعنى اگر ماده كممايه يا در اندازه كم باشد ، ممكن است مراحل پايانى تب را كوتاه كند . اما اگر تشخيص داده شود كه يقينا دوران نهايى كندرو است و زود به پايان نمىرسد ، نياز به لطيف كردن غذا نيست . در هر حال اگر براى وجود بيمار زيانى در بر نداشته و مانعى هم در راه نباشد ، گرسنه ماندن تبدار ، خوابيدن بر گرسنگى و ورزش كردن در حال گرسنگى در بيمارى تب بلغمى بهترين علاج به شمار مىآيد و بسيار فايدهرسان است . بههرحال اگر به يقين دانستى كه دوران آخرى نوبت تب به طول مىانجامد ، در ابتداى علاج غذاى بيمار را لطيف متمايل به غليظ تجويز كن و اين غذاى لطيف متمايل به غليظ را تا روز هفتم ادامه بده و از آن پس به تدريج غليظ ترش گردان ! امّا چنان كه اشاره كرديم ، بايد در ابتداى بيمارى غذاى لطيف مناسب با حال بيماران تبدار بلغمى را تجويز كنى . هرگاه ديدى و احساس كردى كه پايان تب به طول مىانجامد ، آنگاه مىتوانى تلافى اين طول كشيدن را وسيلهء غذاى پرمايه درآورى و به تدريج آن را پرمايهتر و پرمايهتر گردانى تا وقت مرحلهء نهايى سر مىرسد ؛ زيرا در چنين حالتى زمانى براى ماندگارى حالت تب پيش آمده است كه در تب شديد اين اندازه از زمان را نمىخواهد . هرگاه از روز هفتم گذشت ، اهميت به لطيف بودن غذاى بيمار مده ! از هفتمين روز بايد غذا به كلى پرمايه باشد . چه اگر بر غذاى كممايه دوام كند نيروى بدن كاهش مىيابد و ناتوانى معده افزوده مىشود . تا احساس كردى كه مدت تب بيشتر طول مىكشد ، غذاى بيمار را كمتر كممايه كن ! تنها در حالى كه تب بلغمى تب چهار در ميان است بايد به كممايگى و لطافت غذا در همه حالات و مراحل اهميت داد . در تب بلغمى - ناشى از هر نوع بلغمى كه باشد - نبايد چيزهايى را بىدرنگ به بيمار بدهى ! مثلا آبگوشت جوجه ، آش مزوره با نان و امثال آنها . مگر اينكه بيم آن برود كه اگر اينها را نخورد بسيار ناتوان مىشود . اگر حالت تب و حرارت شروع به پايين آمدن كرد آن وقت مىتوانى اين نوع از غذاها را به بيمار بدهى . تا اينجا علاج فراگير همه حالات مختلف تب ناشى از بلغم بود ، اما معالجهء اين تبها در